Autohtona islamska psihologija u bosanskom kontekstu

dostignuća muslimanskih teologa, mislilaca i psihologa

Autor(i)

  • Aid Smajić Faculty of Islamic Studies, University of Sarajevo
  • Selvira Draganović Internacionalni univerzitet u Sarajevu

Sažetak

Sažetak

Ideja islamske psihologije prisutna je u naučnim i akademskim krugovima Istoka i Zapada već niz godina u svojim različitim značenjima. Sa sve većim prisustvom postmodernističkih ideja u nauci i željom za kulturnom i naučnom emancipacijom bivših kolonija od njihovih kolonizatora sa Zapada, posljednjih pedeset godina ova se sintagma sve više javlja u smislu autohtone naučne paradigme u savremenoj psihologiji, koja svoje filozofske aksiome crpi iz islamskog učenja o čovjeku. Cilj ovog rada bio je utvrditi koliko i na koji su se način ovom temom bavili muslimanski autori s prostora Bosne i Hercegovine. Analiza relevantne literature govori u prilog zaključku da je izvorna islamska perspektiva u psihologiji tema koja je oduvijek bila prisutna u muslimanskim teološkim i sufijskim krugovima kod nas. Intenzivnije propitivanje moderne psihologijske teorije i prakse u svjetlu temeljnih postulata islamske antropologije, međutim, datira iz 90-ih godina prošloga stoljeća i uglavnom se tiče individualnih napora pojedinaca, islamskih obrazovnih ustanova i jednog dijela nevladinog sektora, u kojima je teško pronaći elemente koordiniranog djelovanja. Njihove aktivnosti u tom pogledu mogu se pratiti kroz nekoliko literarnih opusa, uključujući radove tradicionalne sufijske provenijencije, duhovno-psihološku misao islamskih teologa, naučne analize muslimanskih psihologa i prevodilačku djelatnost. Pritom ove aktivnosti uglavnom razjašnjavaju gradivne elemente islamske paradigme u psihologiji i islamsku koncepciju ličnosti, elaboriraju moguće modele integriranja islamskih duhovno-psiholoških pojmova ili duhovnih vježbi u psihoterapijsku praksu te prezentiraju sufijsko mišljenje i odgojno djelovanje ili psihološku misao ranih muslimanskih učenjaka. Uočene malobrojne komparativne psihološke analize imaju metodološke elemente islamskog filtera, islamske psihologije i komparativnog pristupa (Kaplick i Skinner 2017) ali ne i višerazinske interdisciplinarne paradigme (Al-Karam, 2018).

Ključne riječi: autohtona naučna paradigma, islamska psihologija, moderna psihologija, Bosna i Hercegovina

 

Downloads

Objavljeno

2021-09-06

How to Cite

Smajić, A., & Draganović, S. (2021). Autohtona islamska psihologija u bosanskom kontekstu: dostignuća muslimanskih teologa, mislilaca i psihologa. Context: Časopis Za Interdisciplinarne Studije, 8(1), 65–85. Retrieved from https://www.cns.ba/contextojs/context/article/view/72